Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się trudnościami w komunikacji i interakcjach społecznych, a także ograniczonymi i powtarzającymi się wzorcami zachowań. Dziś poruszymy temat: angielski dla dzieci z autyzmem – indywidualne podejścia i adaptacje. 

Autyzm nie jest chorobą, ale sposobem funkcjonowania mózgu, który decyduje o tym, jak osoba postrzega świat i wchodzi z nim w interakcje. Główne cechy autyzmu (w uogólnieniu) to:

  • trudności w komunikacji i interakcjach społecznych,
  • ograniczone i powtarzające się wzorce zachowań i zainteresowań.

Osoby z autyzmem mogą mieć problemy ze rozumieniem i wyrażaniem emocji, nawiązywaniem i utrzymywaniem relacji (boją się świata), a także z interpretowaniem mowy ciała i tonu głosu.  Osoba z autyzmem może przejawiać silne zainteresowania konkretnymi tematami, wykonywać powtarzające się ruchy lub rytuały, przy tym mając trudności z adaptacją do zmian. Istotne jest to, że autyzm występuje w spektrum, co oznacza, że nasilenie objawów i ich kombinacje mogą się różnić u poszczególnych osób, wpływając na ich funkcjonowanie w różnych obszarach życia. Trudności mogą zwiększać się z powodu zaburzeń współwystępujących. Nauka angielskiego dzieci z autyzmem wymaga stworzenia warunków, w których dzieci będą czuć się bezpiecznie.

Angielski dla dzieci z autyzmem – grupa czy 1:1? 

Może się wydawać, że angielski dla dzieci z autyzmempowinien odbywać się tylko w formie lekcji 1:1.To nie jest prawda.Uczniowie z autyzmem mają uczyć się w grupie, lecz pod warunkiem, że wszystkie dzieci są funkcjonują w podobny sposób. Oznacza to, że wszystkie potrafią siedzieć, dzielić wspólne pole uwagi, podejmować współpracę i działać w odpowiedzi na polecenie. Spełnienie tych warunków pozwala na harmonijną współpracę, skupienie uwagi na nauce i efektywne wykorzystanie czasu z korzyścią dla wszystkich.  

Nauka angielskiego: autyzm a kontakt

Nauka angielskiego dzieci z autyzmem rozpoczyna się od nawiązania kontaktu z dzieckiem, poznania go. Lektor rozpoznaje, co dziecko lubi, a czego absolutnie nie akceptuje. Dzięki temu prowadząc kurs angielskiego dla dzieci, może odnosić się do doświadczeń ucznia, do tego, co jest mu bliskie. Ma to zasadnicze znaczenie przy doborze materiału językowego.

Nauka angielskiego dzieci z autyzmem  powinna opierać się na konkretach i przykładach. Lektor powinien posługiwać się ilustracjami, aby jak najwięcej pokazać. Niektóre dzieci preferują jednak doświadczenia dotykowe. W  trakcie lekcji wykorzystywane są więc obrazki, plakaty, naklejki, a z drugiej strony puszyste zabawki, plastelina, piłeczki itp. Istotne jest wychwycenie talentów i predyspozycji uczniów i wykorzystanie ich w czasie lekcji. Jeśli dzieci świetnie rysują, lektor może rysować z nimi mapę świata (nauka nazw geograficznych po angielsku), jeśli mają talent manualny, mogą lepić zwierzątka z plasteliny (nazwy zwierząt). Kolekcjoner samochodzików chętnie przystąpi do tematu o podróżach, jeśli na obrazkach (flashcards) pojawiają się ciekawe auta. Lektor nie zapomina o tym, by nagradzać postępy.

Osoby z autyzmem są nadwrażliwe na bodźce, np. mają nadwrażliwy słuch. Skoro angielski dla dzieci jest urozmaicany muzyką i towarzyszącą jej zabawą ruchową, piosenki są wprowadzane stopniowo i ostrożnie, a głośność wcześniej zaakceptowana przez każde dziecko w grupie. Poza tym dzieci te mają problem z koordynowaniem dwóch czynności na raz, ze śpiewaniem i wykonywaniem ruchów. Uczą się go z czasem. Pomoce multimedialne (na przykład  bajki, filmy, gry elektroniczne) są wprowadzane warunkowo, zależnie od możliwości każdego z uczniów w grupie.

Angielski dla dzieci z autyzmem – w świecie bodźców  

Przez osoby, które nie znają specyfiki autyzmu, uczniowie z autyzmem mogą być odbierani jako osoby skryte, zamknięte w sobie i nietowarzyskie. Łatwo je zrazić do kontaktów społecznych i nauki, narzucając tempo i metody pracy.

Nauka angielskiego dzieci z autyzmem powinna odbywać się według wcześniej przygotowanego planu, skonsultowanego z rodzicami dziecka oraz – stosownie do wieku dziecka – omówionego z nim samym. Język, jakim posługuje się prowadzący zajęcia, i komunikaty muszą być dla dzieci zrozumiałe, do czego konieczna jest wiedza z zakresu rozumienia mowy werbalnej i niewerbalnej u dzieci z ASD. Uczniowie z autyzmem mogą mieć problem z nauką języka angielskiego również w związku z dysleksją i dysgrafią, które często współistnieją z autyzmem. Ze względu na ich potrzeby stosowane są częste, cierpliwe powtórki materiału. Dzieci z autyzmem docenią również stałość: zajęcia w jednej i tej samej sali, a w niej swoje stałe, ulubione miejsce oraz  przybory i zabawki,  skutecznie wzbogacające naukę angielskiego dla maluchów czy angielskiego dla przedszkolaków. Będą się czuły bezpiecznie, mając tych samych kolegów i koleżanki, a przede wszystkim lektora, którego zdążyły poznać i zaakceptować. Dopiero, kiedy dzieci przyjmą określony schemat lekcji, lektor powoli wprowadza zmiany.